تجزّى دستيابى قوّهء استنباط نسبت به بخشى از احكام فقهى را تجزّى گويند . ( رجوع شود به مجتهد متجزّى ) تحقيق مناط تحقيق مناط عبارت است از اينكه علّيت حكم مشخص بوده ، منتها نسبت به وجود يا عدم آن در مورد معيّن ، اعمال نظر و اجتهاد صورت گيرد . براى مثال هرگاه كسى بخواهد مايعى را بنوشد ، ليكن نسبت به آن مردّد است ، چون احتمال مىدهد ، شراب باشد ، در اينجا بايد بررسى كند تا حقيقت امر براى وى روشن گردد ، حال چنانچه پس از جستجو يقين حاصل نمايد كه آن خمر است ، بايد از آن اجتناب كند . تخريج مناط منظور از اين عنوان آن است كه شارع مقدّس حكمى را در موردى تصريح فرمايد ، منتها علت و مناط آن را بيان نكرده باشد ، ليكن مجتهد ، با انديشه و خرد خويش ، علت را با در نظر گرفتن وجود مناسبت بين آن و حكم ، استنباط مىكند . براى مثال فقيه « اسكار » را علت حرمت خمر تشخيص مىدهد ، به خاطر مناسبتى كه بين آن و حرمت در شرع وجود دارد . و يا مثلا شارع مقدّس ربا